Këshilli i Evropës ka ngritur shqetësime lidhur me procesin e reformës së re territoriale në Shqipëri, duke kërkuar që çdo ndryshim i hartës administrative të bëhet pas një analize të plotë dhe përmes konsultimeve reale me qytetarët dhe komunitetet e prekura.
Në një draft-raport prej 9 faqesh për Shqipërinë, institucioni europian vlerëson se reforma e planifikuar për vitin 2026 nuk duhet të zhvillohet me nxitim dhe se pushteti vendor duhet të ketë një rol më të rëndësishëm në procesin e vendimmarrjes.
Këshilli i Evropës: Konsultimet të jenë reale
Sipas draft-raportit, ekziston rreziku që konsultimet për reformën territoriale të mbeten vetëm formale, nëse qeveria synon të përmbushë afatet e shpallura për zbatimin e saj.
“Ekziston rreziku që gjatë përgatitjes së reformës territoriale të planifikuar për vitin 2026 të zhvillohen vetëm konsultime formale dhe jo thelbësore, nëse qeveria synon të respektojë afatin e njoftuar për zbatimin e saj”, thuhet në dokument.
Raporti thekson se njësitë e qeverisjes vendore deri tani kanë pasur një rol të kufizuar në këtë proces. Sipas vlerësimit të Këshillit të Evropës, bashkitë duhet të përfshihen në mënyrë më aktive dhe që në fazat e hershme të diskutimit.
Institucioni paralajmëron se konsultimi i bashkive vetëm në fazën përfundimtare mund t’u lërë atyre pak kohë për t’u përgatitur për zbatimin e reformës dhe për të paraqitur propozimet e tyre.
Reforma territoriale duhet të nisë nga analiza e vitit 2015
Këshilli i Evropës kërkon që çdo ndryshim i hartës administrative të mbështetet fillimisht në një analizë të plotë të reformës territoriale të vitit 2015.
Sipas draft-raportit, para se të vendoset për krijimin e njësive të reja apo ndryshimin e kufijve të bashkive, duhet të vlerësohet se si reforma aktuale ka funksionuar dhe cilat kanë qenë rezultatet e saj.
Në këtë proces, rëndësi duhet t’u kushtohet edhe komuniteteve që preken drejtpërdrejt nga ndryshimet administrative.
Shërbimet publike, një tjetër shqetësim
Raporti ngre gjithashtu shqetësime për mënyrën se si janë ndarë kompetencat mes pushtetit qendror dhe atij vendor.
Pavarësisht diskutimeve për krijimin e bashkive më të mëdha, sipas dokumentit, një pjesë e rëndësishme e shërbimeve publike vijon të kontrollohet nga pushteti qendror.
Menaxhimi i mbetjeve, furnizimi me ujë dhe arsimi përmenden si disa prej fushave ku bashkitë nuk kanë kompetenca të plota.
Këshilli i Evropës vlerëson se kjo situatë mund të kufizojë rolin e pushtetit vendor dhe të ndikojë në aftësinë e bashkive për të ofruar shërbime sipas nevojave të komuniteteve.
Qarqet, pjesë e diskutimit për reformën
Dokumenti sugjeron gjithashtu që reforma të mos kufizohet vetëm te numri i bashkive apo ndryshimi i kufijve administrativë.
Sipas raportit, duhet të rishikohet edhe roli i qarqeve në sistemin e qeverisjes vendore. Këshilli i Evropës vlerëson se, në formën aktuale, qarqet nuk i plotësojnë kriteret për t’u konsideruar njësi të mirëfillta të vetëqeverisjes vendore.
Në këtë kuadër, reforma e re territoriale pritet të jetë pjesë e një diskutimi më të gjerë për funksionimin dhe decentralizimin e pushtetit vendor në Shqipëri.
Mazhoranca dhe opozita të ndara për reformën
Reforma e re territoriale ka ndarë mazhorancën dhe opozitën, ndërsa diskutimi për të ardhmen e hartës administrative të vendit vijon.
Këshilli i Evropës kërkon që procesi të mos përqendrohet vetëm te ndryshimi i numrit të bashkive, por të shoqërohet me një analizë të rezultateve të reformës së vitit 2015, një ndarje më të qartë të kompetencave dhe konsultime të plota me qytetarët dhe pushtetin vendor.
Sipas draft-raportit, mënyra se si do të zhvillohet ky proces do të jetë e rëndësishme për funksionimin e qeverisjes vendore dhe për ofrimin e shërbimeve publike në komunitetet që mund të preken nga ndryshimet.
Lexo edhe :
PD kërkon zgjatjen me 3 muaj të mandatit të Komisionit për Reformën Territoriale
Tensione në Kuvend, deputetët e PD bllokojnë Foltoren gjatë raportimit për Reformën Territoriale
