Euro ka vijuar të qëndrojë në nivele të ulëta ndaj lekut edhe gjatë vitit 2026. Për qytetarët që marrin të ardhura në euro kjo do të thotë më pak lekë në këmbim, ndërsa për importuesit dhe konsumatorët e mallrave të paguara në euro mund të ketë përfitime.
Ekspertët theksojnë se dobësimi i euros nuk lidhet me një shkak të vetëm, por me kombinimin e disa faktorëve ekonomikë që kanë rritur ofertën e euros në tregun shqiptar.
Rritja e turizmit sjell më shumë euro në treg
Një nga arsyet kryesore është sezoni turistik. Gjatë verës, Shqipëria pret miliona vizitorë të huaj, të cilët shpenzojnë në hotele, restorante, transport dhe shërbime.
Këto shpenzime rrisin sasinë e euros që hyn në ekonomi. Kur oferta e euros rritet më shpejt se kërkesa, kursi i këmbimit tenton të bjerë dhe leku forcohet.
Rritja e eksporteve të shërbimeve
Përveç turizmit, edhe eksporti i shërbimeve – si teknologjia, qendrat e shërbimit (call center), konsulenca dhe sektorë të tjerë – sjell të ardhura në valutë.
Sa më shumë euro të hyjnë në ekonomi, aq më i madh bëhet presioni për uljen e kursit të këmbimit.
Dërgesat e emigrantëve
Remitancat vazhdojnë të jenë një burim i rëndësishëm i valutës në Shqipëri. Gjatë muajve të verës dhe festave, emigrantët dërgojnë më shumë para për familjet e tyre ose i sjellin gjatë pushimeve.
Këto flukse shtojnë ofertën e euros në treg.
Forcimi i lekut
Leku është forcuar gradualisht gjatë viteve të fundit. Një ekonomi më e qëndrueshme, hyrjet e valutës dhe kërkesa për monedhën vendase në pagesat e brendshme kanë ndikuar në këtë prirje.
Një lek më i fortë do të thotë se nevojiten më pak lekë për të blerë një euro.
Politika monetare
Edhe politikat monetare të Bankës së Shqipërisë dhe zhvillimet në tregjet ndërkombëtare ndikojnë në kursin e këmbimit.
Megjithatë, kursi euro/lek në Shqipëri përcaktohet kryesisht nga kërkesa dhe oferta në tregun valutor. Banka e Shqipërisë ndërhyn vetëm në raste të veçanta për të shmangur luhatje të forta ose të çrregullta.
Si ndikon euro e dobët te qytetarët?
Efektet ndryshojnë sipas kategorive:
Përfitues:
- Importuesit, pasi mallrat e paguara në euro mund të kushtojnë më pak.
- Qytetarët që udhëtojnë ose blejnë produkte nga vendet e Eurozonës.
- Bizneset që importojnë lëndë të para ose pajisje.
Më të prekurit:
- Familjet që marrin pensione, paga ose remitanca në euro.
- Eksportuesit, të cilët konvertojnë të ardhurat në më pak lekë.
- Personat që japin prona me qira në euro, nëse shpenzimet e tyre janë në lekë.
A do të vazhdojë kjo prirje?
Ecuria e kursit të këmbimit varet nga faktorë si sezoni turistik, flukset e remitancave, investimet e huaja, zhvillimet ekonomike në Shqipëri dhe Eurozonë, si edhe situata në tregjet financiare ndërkombëtare.
Tradicionalisht, gjatë sezonit veror euro ka prirje të dobësohet për shkak të hyrjes së madhe të valutës nga turizmi. Pas përfundimit të sezonit, kursi mund të stabilizohet ose të pësojë luhatje në varësi të kushteve të tregut.
Dobësimi i euros në Shqipëri është rezultat i rritjes së ofertës së valutës, e nxitur nga turizmi, remitancat, eksporti i shërbimeve dhe faktorë të tjerë ekonomikë. Ndërsa një euro më e dobët ul kostot për disa biznese dhe konsumatorë, ajo redukton të ardhurat në lekë për ata që paguhen ose kursejnë në euro.
Rënia e valutave të huaja në Shqipëri dhe forcimi i lekut: çfarë po ndodh në tregun valutor
Si ndikon rënia e euros te çmimet në Shqipëri? Kush fiton dhe kush humbet?
