Sot, më 4 maj, Gjykata e Lartë e Shqipërisë pritet të shpallë vendimin për një çështje kyçe që lidhet me kushtet dhe kriteret e aplikimit të masës së sigurisë “arrest në burg”, një zhvillim që mund të ndryshojë praktikën gjyqësore të ndjekur që prej vitit 2011.
Vendimi vjen pas shqyrtimit nga Kolegjet e Bashkuara të rekursit të paraqitur nga Bektesh Zeneli, rasti i të cilit u bë nxitje për rihapjen e debatit mbi standardet e paraburgimit. Për afro një muaj, gjykata ka analizuar nëse duhet të ndryshojë praktika njehsuese e vitit 2011, mbi të cilën janë mbështetur deri tani gjykatat e shkallës së parë dhe ato të apelit.
Në seancën publike të sotme, pritet jo vetëm shpallja e vendimit, por edhe arsyetimi i plotë, përfshirë mënyrën e ndarjes së votave mes gjyqtarëve.
Nisma për rishikimin e kësaj praktike u ndërmor edhe me angazhimin e kryetarit të Gjykatës së Lartë, Sokol Sadushi, i cili ka argumentuar se ndryshimi është i nevojshëm në dritën e standardeve të vendosura nga Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut.
Sipas Sadushit, tre janë çështjet kryesore që kërkojnë rishikim:
- Argumentimi i paraburgimit: Ndryshe nga praktika aktuale, gjykatat duhet të japin arsye konkrete dhe të individualizuara pse një person duhet të mbahet në burg, duke analizuar edhe alternativat më të buta.
- Rrezikshmëria e autorit: Nuk mund të bazohet vetëm te natyra e veprës penale, pasi sipas standardeve europiane, serioziteti i veprës nuk mjafton si justifikim për paraburgim.
- Barra e provës: Aktualisht i takon të akuzuarit të provojë pse nuk duhet të qëndrojë në burg, por kjo bie ndesh me praktikat perëndimore, ku barra duhet të jetë mbi prokurorinë dhe gjykatën.
Vendimi i sotëm pritet të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në sistemin e drejtësisë penale në vend, duke përcaktuar një standard të ri për masat e sigurisë dhe mbrojtjen e të drejtave të personave nën hetim.
