O ne si popull nuk jemi mirë nga mendtë e kokës, o Kryeministri Edi Rama nuk e njeh fare realitetin.
Ose, më mirë akoma, ndoshta realiteti është bërë aq i bukur nëpër tabela, raporte dhe prezantime, sa nuk ka më vend të duket ajo Shqipëria që jeton përditë shqiptari.
Sepse Kryeministri del dhe na thotë se Shqipëria është e 44-ta në botë për Objektivat e Zhvillimit të Qëndrueshëm, se varfëria ka rënë në 19%, se mbi 95% e shërbimeve publike janë online dhe se vendi ka bërë përparim në një sërë treguesish.
Shumë bukur.
Duartrokitje.
Por kemi vetëm një problem të vogël.
Ku është kjo Shqipëri?
Se ne të tjerët po kërkojmë akoma adresën.
Ndoshta është diku në një raport të OKB-së. Ndoshta në ndonjë grafik me ngjyra. Ndoshta në ndonjë PowerPoint të bukur.
Sepse në Shqipërinë e përditshme, qytetari po bën një tjetër lloj statistike.
Nafta?
Sa më shumë ecën përpara vendi, aq më shumë duket sikur makina duhet të ecë mbrapsht.
Çmimet e karburantit rëndojnë mbi familjet, ndërsa pagat shqiptare mbeten shumë larg atyre të vendeve europiane.
Shtëpitë?
Çmimet janë bërë aq të kripura, sa të blesh një apartament në Tiranë duket sikur po kërkon të blesh një copëz nga vetë Parajsa.
Vetëm se Parajsa ndoshta është më lirë.
Ushqimet?
Një kilogram djathë të duket si investim afatgjatë.
Mishi?
I dimë vetëm emrin.
Vezët?
I llogarisim mirë kur i gatuajmë.
Domatet? Me atë çmim, të vjen t’i kërkosh shitësit certifikatën e arit.
Dhe pastaj dëgjon se varfëria ka rënë.
Ndoshta ka rënë në Excel.
Sepse në market, shqiptari nuk e ndjen shumë këtë rënie, përkundrazi kupton se 10 mijë lek nuk blen më asgjë.
Pensionisti?
Merr pensionin dhe fillon matematikën.
Qiraja?
Matematikë.
Dritat?
Matematikë.
Uji?
Matematikë.
Ushqimet?
Matematikë.
Ilaçet?
Këtu matematika dorëzohet.
Dhe në fund të muajit, pensionisti nuk pyet më se në cilin vend të botës jemi renditur.
Pyet vetëm:
“Si do t’ia dal deri në fund të muajit?”
Edhe punonjësi me rrogë 800-900 mijë lekë të vjetra, nëse i ka aq, duhet të bëjë të njëjtën pyetje.
Qira, ushqime, energji, ujë, transport, ilaçe, shkollë, fëmijë…
Dhe pastaj del dikush e të thotë:
“Jemi në vendin e 44-t në botë.”
Po mirë o burrë, 44-ta për çfarë?
Për durimin e popullit?
Se aty mund të jemi edhe të parët.
Në spitale?
Mos të të zërë halli.
Sepse kur hyn në sistemin shëndetësor, përveç sëmundjes mund të të kapë edhe ankthi.
Në drejtësi?
Mos të të duhet.
Se qytetari i zakonshëm nuk ka luksin të ketë një batalion avokatësh dhe vite të tëra për të ndjekur një çështje.
Në rrugë?
Ndërtim.
Një pallat këtu.
Një kullë atje.
Një kantier në mes.
Pluhur kudo.
Beton sa të duash.
Pyje që digjen.
Hapësira që zhduken.
Dhe pastaj në televizor dëgjojmë për zhvillim të qëndrueshëm.
Qëndrueshëm? Po, po qëndron vetëm betoni.
Pyjet ikën.
Gjelbërimi ikën.
Qetësia iku.
Dhe shqiptari vazhdon të ecë mes betonit duke kërkuar një copë hije.
Shkollat?
Edhe aty kemi një paradoks.
Flasim për transformim, teknologji, digjitalizim dhe Europë.
Por ndërkohë, çdo vit flasim edhe për probleme të mëdha në arsim, rezultate shqetësuese dhe boshllëqe që vazhdojnë të mbeten.
Ndoshta po ndërtojmë një Shqipëri shumë moderne për brezin që do të vijë.
Vetëm se do të ishte mirë që brezi i sotëm të mos mbetet pa arsim cilësor duke pritur të ardhmen.
Dhe pushimet?
Ah, pushimet!
Ato i pamë.
Në televizor.
Aty Shqipëria është fantastike.
Plazhe.
Hotele.
Restorante.
Makina luksoze.
Resorte.
Turistë.
Dhe shqiptari para televizorit:
“Sa bukur!”
Pastaj fik televizorin.
Hap frigoriferin.
E mbyll.
Hap portofolin.
E mbyll.
Dhe thotë:
“Mirë, tani ku ishte Shqipëria e 44-ta?”
Dhe protestat?
Edhe ato nuk janë grafikë.
Nuk janë PowerPoint.
Nuk janë statistikë.
Janë njerëz që dalin në rrugë dhe thonë se kanë halle.
Mund të pajtohesh ose jo me kërkesat e tyre.
Por fakti që njerëzit protestojnë për javë të tëra duhet të jetë të paktën një arsye për të ndaluar dhe për të dëgjuar.
Sepse një qeveri nuk jeton vetëm me shifra.
Qeveria jeton me atë që ndodh jashtë zyrës.
Dhe kemi lënë pa folur edhe rendin dhe sigurinë.
Aty duhet një tjetër artikull.
Sepse çdo ditë dëgjojmë statistika për arrestime, procedime, kontrolle dhe operacione.
Shumë mirë.
Por qytetari pyet diçka shumë më të thjeshtë:
“A ndihem i sigurt?”
Kur një konflikt për një fjalë, një borxh, një parkim apo një debat banal mund të përfundojë në dhunë, thikë apo armë, atëherë nuk mjafton të numërosh arrestimet.
Duhet të kuptosh pse po ndodh.
Dhe këtu vijmë te pyetja që ndoshta është më e pakëndshmja.
Ose ne si popull nuk po e kuptojmë realitetin dhe qeveria po na tregon një Shqipëri që ekziston diku tjetër…
Ose qeveria po na tregon një pjesë të realitetit, ndërsa pjesën tjetër po e jetojmë ne.
Dhe këtu hyn edhe pyetja për korrupsionin.
Jo si një akuzë që duhet marrë si fakt pa prova, por si një shqetësim që ekziston prej vitesh dhe që duhet matur me hetime, vendime gjykatash, transparencë dhe institucione.
Sepse nëse korrupsioni është problem, nuk zgjidhet duke e fshehur pas statistikave.
Dhe nëse nuk është problemi që pretendohet, atëherë institucionet duhet ta provojnë këtë me transparencë.
Në fund të fundit, numrat mund të tregojnë shumë gjëra. Por nuk mund të blejnë bukën.
Nuk paguajnë qiranë.
Nuk mbushin makinën me naftë.
Nuk blejnë ilaçet.
Nuk paguajnë faturën e energjisë.
Nuk i japin pensionistit një muaj më shumë frymëmarrje.
Dhe nuk e bindin dot një familje që mezi mbyll muajin se është mirë vetëm sepse një grafik thotë se jemi të 44-t.
Ndoshta Shqipëria vërtet ka bërë përparime në disa tregues.
Kjo mund të matet dhe duhet të diskutohet.
Por pyetja është tjetër:
A përkthehet ky përparim në jetën e përditshme të shqiptarit?
Sepse nëse statistika thotë “jemi mirë”, ndërsa qytetari thotë “nuk po ia dal”, atëherë dikush duhet të ndalet.
Jo për të sharë qytetarin.
Jo për të sharë qeverinë.
Por për të parë se ku është çarja mes grafikut dhe realitetit.
Dhe pastaj mbetet ajo pyetja e vjetër, pak ironike, pak e hidhur:
Mos vallë vërtet e meritojmë qeverinë që kemi?
Apo ndoshta kemi ardhur në pikën ku duhet të pyesim më seriozisht:
“Çfarë Shqipërie po shohim në televizor dhe çfarë Shqipërie po jetojmë çdo ditë?”
Lexo edhe:
Rama në OKB: Shqipëria e 44-ta në botë për SDG-të, varfëria ka rënë në 19%
Rama në SHBA për Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, agjenda
