Një operacion ajror i forcave amerikane ka përfunduar me 11 persona të vrarë, të cilët sipas autoriteteve në Uashington ishin të akuzuar për trafik ndërkombëtar droge. Anijet ku ata ndodheshin u goditën nga avionë ushtarakë në ujërat ndërkombëtare, në një aksion që po shkakton reagime të forta politike dhe juridike.
Sipas njoftimit zyrtar të publikuar nga United States Southern Command, tre prej anijeve të shënjestruara ndodheshin në Oqeanin Paqësor, ndërsa një tjetër në rajonin e Karaibeve. Operacioni u bë publik përmes platformës X, ku komanda konfirmoi ndërhyrjen si pjesë e një fushate të zgjeruar kundër trafikut të drogës.
Burime zyrtare bëjnë me dije se kjo strategji goditjesh nga ajri ka nisur më shumë se gjashtë muaj më parë. Që nga shtatori, sipas të dhënave paraprake, numri i viktimave ka arritur të paktën në 140 persona.
Administrata e ish-presidentit Donald Trump e ka justifikuar këtë operacion si një masë të domosdoshme për të frenuar kartelet e drogës që furnizojnë tregun amerikan me substanca të paligjshme. Sipas qëndrimit zyrtar, ndërhyrjet synojnë “neutralizimin e kërcënimeve para se të arrijnë në brigjet e SHBA-së”.
Megjithatë, operacioni ka hapur një debat të fortë në Uashington dhe në arenën ndërkombëtare. Ekspertë të së drejtës ndërkombëtare dhe figura politike kanë ngritur shqetësime serioze për mungesën e provave publike që vërtetojnë përfshirjen e anijeve të goditura në trafik droge.
Reagim i ashpër ka ardhur edhe nga Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, i cili e ka cilësuar praktikën si “ekzekutime jashtëgjyqësore”, duke paralajmëruar se veprime të tilla bien ndesh me standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut.
Shumë juristë theksojnë se përdorimi i forcës vdekjeprurëse në ujëra ndërkombëtare, pa një proces të qartë verifikimi dhe pa ndjekje penale paraprake, mund të përbëjë shkelje të së drejtës ndërkombëtare humanitare dhe të konventave për të drejtat e njeriut.
Ndërsa Uashingtoni e paraqet fushatën si pjesë të luftës globale kundër narkotrafikut, kritikët paralajmërojnë se një qasje e tillë mund të krijojë precedent të rrezikshëm për përdorimin e forcës jashtë territorit kombëtar, pa transparencë dhe pa mbikëqyrje gjyqësore.
Ngjarja pritet të intensifikojë debatet mbi balancën mes sigurisë kombëtare dhe respektimit të të drejtave themelore, në një kohë kur lufta kundër krimit të organizuar po merr forma gjithnjë e më të ashpra në arenën ndërkombëtare.
