Aplikacionet e rreme janë bërë një nga mënyrat më të zakonshme që përdorin mashtruesit për të vjedhur të dhëna personale, fjalëkalime, informacione bankare ose për të instaluar programe të dëmshme në telefon. Shumë prej tyre imitojnë aplikacione të njohura dhe në pamje të parë duken të besueshme.
Për këtë arsye, është e rëndësishme të dini si t’i dalloni para se t’i instaloni.
1. Kontrolloni emrin e zhvilluesit
Mos u mjaftoni vetëm me emrin e aplikacionit. Verifikoni gjithmonë emrin e kompanisë ose zhvilluesit.
Për shembull, nëse shkarkoni një aplikacion banke, ai duhet të publikohet nga vetë banka dhe jo nga një emër i panjohur.
2. Numri i shkarkimeve
Aplikacionet zyrtare zakonisht kanë mijëra ose miliona shkarkime.
Nëse një aplikacion që pretendon të jetë shumë i njohur ka vetëm pak qindra shkarkime, kjo mund të jetë një shenjë paralajmëruese.
3. Lexoni komentet e përdoruesve
Komentet mund të zbulojnë probleme që nuk duken në përshkrim.
Kushtojini vëmendje ankesave për:
- reklama të tepërta;
- bllokime të shpeshta;
- kërkesa të dyshimta për të dhëna personale;
- humbje të llogarive.
Mos u bazoni vetëm te vlerësimi mesatar, pasi edhe ai mund të manipulohet.
4. Kontrolloni lejet (Permissions)
Një aplikacion duhet të kërkojë vetëm lejet që lidhen me funksionin e tij.
Për shembull:
- një aplikacion elektrik nuk ka pse të kërkojë qasje te kontaktet;
- një aplikacion për shënime nuk ka nevojë për kamerën ose mikrofonin;
- një kalkulator nuk duhet të kërkojë vendndodhjen tuaj.
Nëse kërkesat duken të pajustifikuara, tregohuni të kujdesshëm.
5. Gabime drejtshkrimore dhe përshkrime të dobëta
Shumë aplikacione mashtruese kanë:
- gabime drejtshkrimore;
- përkthime të dobëta;
- përshkrime të paqarta;
- logo me cilësi të ulët.
Këto janë sinjale që aplikacioni mund të mos jetë zyrtar.
6. Shmangni shkarkimet nga burime të panjohura
Instaloni aplikacione vetëm nga:
- Google Play Store (Android);
- Apple App Store (iPhone).
Shmangni skedarët APK ose lidhjet që dërgohen në SMS, email apo rrjete sociale nga burime të panjohura.
7. Kujdes me reklamat që premtojnë shumë
Mashtruesit shpesh reklamojnë aplikacione që premtojnë:
- para të shpejta;
- fitime të garantuara;
- internet falas;
- dhurata të mëdha;
- versione “premium” falas.
Nëse një ofertë duket shumë e mirë për të qenë e vërtetë, ka shumë mundësi të jetë mashtrim.
8. Kontrolloni datën e publikimit dhe përditësimet
Aplikacionet serioze përditësohen rregullisht.
Nëse një aplikacion nuk është përditësuar prej shumë kohësh ose është publikuar së fundmi duke pretenduar se është një shërbim i njohur, bëni verifikime shtesë.
9. Vëzhgoni sjelljen e telefonit
Pas instalimit, një aplikacion i rremë mund të shkaktojë:
- konsum të pazakontë të baterisë;
- ngadalësim të telefonit;
- reklama që shfaqen vazhdimisht;
- përdorim të lartë të internetit;
- hapje automatike të faqeve të panjohura.
Nëse vini re këto shenja, çinstalojeni menjëherë.
10. Aktivizoni mbrojtjen e telefonit
Për më shumë siguri:
- mbani të përditësuar sistemin operativ;
- aktivizoni shërbimet e sigurisë të telefonit;
- përdorni verifikimin me dy hapa për llogaritë e rëndësishme;
- mos ruani fjalëkalime në aplikacione të panjohura.
Çfarë të bëni nëse keni instaluar një aplikacion të dyshimtë?
Nëse dyshoni se një aplikacion është i rremë:
- Çinstalojeni menjëherë.
- Ndryshoni fjalëkalimet e llogarive që mund të jenë prekur.
- Kontrolloni aktivitetin e llogarive bankare dhe emailit.
- Kryeni një kontroll sigurie me mjetet e integruara ose një aplikacion të besueshëm të sigurisë.
- Nëse aplikacioni ka kryer pagesa ose ka aksesuar të dhëna financiare, kontaktoni bankën sa më shpejt.
Aplikacionet e rreme janë krijuar për të ngjallur besim, por një kontroll i thjeshtë i zhvilluesit, lejeve, komenteve dhe burimit të shkarkimit mund t’ju mbrojë nga mashtrimet. Instaloni aplikacione vetëm nga dyqanet zyrtare dhe mos jepni leje që nuk lidhen me funksionin e tyre. Kujdesi para instalimit është mënyra më e mirë për të mbrojtur të dhënat dhe privatësinë tuaj.
Si të mbroni telefonin nga vjedhja e të dhënave personale?
Si të dalloni një telefon të përdorur me probleme para se ta blini
