Qiratë në qytetet e mëdha po kthehen në një nga problemet më të vështira për familjet dhe të rinjtë që jetojnë me të ardhura të kufizuara.
Nga 1 janari 2026, paga minimale në Shqipëri është 50 mijë lekë. Por në qytetet e mëdha, vetëm qiraja e një apartamenti mund të marrë një pjesë shumë të madhe të kësaj page.
Nëse një person paguan 40 mijë lekë qira dhe merr një pagë prej 50 mijë lekësh, pas pagesës së banesës i mbeten vetëm 10 mijë lekë.
Me këto para duhet të përballohen ushqimet, energjia elektrike, uji, interneti, transporti, telefonia dhe çdo shpenzim tjetër i përditshëm.
Qiraja përpara ushqimit
Problemi bëhet edhe më i madh për një familje me vetëm një të ardhur.
Nëse familja paguan 40 mijë lekë për qiranë, atëherë 80% e një page prej 50 mijë lekësh shkon vetëm për banesën.
Kjo e lë buxhetin familjar me shumë pak hapësirë për shpenzimet e tjera.
Në këtë situatë, shumë familje detyrohen të kërkojnë apartamente më të vogla, të largohen nga zonat qendrore ose të ndajnë banesën me persona të tjerë për të ulur kostot.
Kur qiraja rritet më shpejt se paga
Rritja e kostos së banimit nuk prek vetëm ata që marrin pagën minimale.
Edhe për një punonjës me pagë më të lartë, një qira e lartë mund të marrë një pjesë të konsiderueshme të të ardhurave mujore.
Për një çift të ri, për shembull, dy paga mund ta bëjnë më të përballueshme qiranë, por në momentin që në familje shtohen fëmijët dhe shpenzimet për ushqime, çerdhe, kopshte, transport apo kujdes shëndetësor, presioni mbi buxhetin rritet.
Tirana dhe qytetet e mëdha
Problemi është veçanërisht i ndjeshëm në Tiranë, ku kërkesa për banesa me qira është e lartë.
Por presioni mbi qiratë nuk kufizohet vetëm te kryeqyteti. Edhe qytete të tjera ku ka përqendrim të lartë të popullsisë, universitete, turizëm dhe aktivitet ekonomik po përballen me një treg më të shtrenjtë të banesave.
Për shumë të rinj që largohen nga qytetet e vogla për të studiuar ose punuar, qiraja është ndër shpenzimet e para që duhet të llogarisin.
Sa duhet të fitojë një familje për të përballuar qiranë?
Nëse qiraja është 40 mijë lekë në muaj, një person me pagë 50 mijë lekë praktikisht e ka shumë të vështirë të përballojë shpenzimet e tjera vetëm.
Edhe me një pagë prej 70 mijë lekësh, qiraja do të përbënte rreth 57% të të ardhurave.
Me 100 mijë lekë pagë, e njëjta qira do të përbënte 40% të të ardhurave.
Kjo tregon se problemi nuk është vetëm çmimi i apartamentit. Është edhe raporti mes të ardhurave dhe kostos së banimit.
A po bëhet shtëpia një luks?
Për një pjesë të familjeve, pyetja tashmë nuk është nëse mund të blejnë një shtëpi, por nëse mund të përballojnë qiranë.
Kur një pjesë e madhe e pagës shkon për banesën, familjes i mbetet më pak para për ushqime, arsim, shëndet, transport dhe kursime.
Në fund të muajit, shumë familje nuk përballen vetëm me pyetjen “sa kushton qiraja?”, por me një tjetër pyetje shumë më të vështirë:
“Sa para na mbeten për të jetuar pasi kemi paguar shtëpinë?”
Problemi që kërkon zgjidhje
Qiratë nuk janë thjesht një çështje e tregut të pasurive të paluajtshme. Ato lidhen drejtpërdrejt me pagat, fuqinë blerëse dhe standardin e jetesës.
Nëse pagat rriten më ngadalë se kostot e banimit, diferenca paguhet nga buxheti i familjes.
Dhe për një person që merr pagën minimale, 40 mijë lekë qira nuk janë thjesht një shpenzim mujor. Janë pjesa më e madhe e gjithë pagës.
Shtëpia është nevojë, jo luks. Por për shumë familje, kostoja e saj po afrohet gjithnjë e më shumë me të gjithë pagën mujore.
Lexo edhe:
Të ardhurat e shtetit arrijnë 484.6 miliardë lekë në 7 muaj, shpenzimet 433.2 miliardë
