Rreth dy muaj pas marrjes së tij, Gjykata e Lartë ka zbardhur vendimin unifikues për praktikën e caktimit të masave të sigurisë, duke sqaruar se “arresti në burg” duhet të mbetet masa e fundit dhe të vendoset vetëm kur çdo alternativë tjetër rezulton e papërshtatshme.
Vendimi synon të unifikojë praktikën gjyqësore në të gjitha gjykatat e vendit dhe vendos standarde më të detajuara për mënyrën se si duhet të arsyetohet caktimi i masave kufizuese të lirisë.
Gjykata: Arresti në burg nuk duhet të jetë praktikë rutinë
Sipas vendimit, gjykata nuk mund të mjaftohet vetëm me konstatimin se “arresti në burg” është masa më e përshtatshme.
Përpara marrjes së këtij vendimi, ajo duhet të analizojë në mënyrë konkrete pse masat alternative, si arresti në shtëpi, detyrimi për paraqitje apo garancia pasurore, nuk janë të mjaftueshme në rastin konkret.
Në vendim theksohet se:”Masa e sigurimit personal e ‘arrestit në burg’ konsiderohet masa e fundit (ultima ratio) dhe mund të vendoset vetëm kur çdo masë tjetër rezulton e papërshtatshme për të garantuar nevojat e procedimit penal.”
Kërkohet arsyetim i individualizuar
Kolegjet e Bashkuara sqarojnë se gjykatat duhet të bëjnë një analizë të plotë të:
- personalitetit të personit;
- sjelljes së tij;
- rrethanave konkrete të çështjes;
- rrezikut që paraqet për procedimin penal.
Vendimi nënvizon se kufizimi i lirisë duhet të respektojë parimet e domosdoshmërisë, proporcionalitetit dhe përshtatshmërisë, në përputhje me Kushtetutën dhe standardet e Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Vendimi u mor në muajin maj
Kolegjet e Bashkuara të Gjykatës së Lartë miratuan këtë praktikë unifikuese më 4 maj, ndërsa tashmë është publikuar edhe arsyetimi i plotë.
Vendimi erdhi pas shqyrtimit të çështjes së shtetasit Begtash Zeneli, ndaj të cilit ishte vendosur masa “arrest në burg” pas sekuestrimit të një sasie lënde narkotike.
Debati politik
Pas publikimit të vendimit, pati reagime edhe në arenën politike.
Përfaqësues të opozitës kanë pretenduar se ndryshimi i praktikës mund të ndikojë në trajtimin e disa çështjeve penale me profil të lartë, përfshirë edhe ato që lidhen me zyrtarë të arrestuar. Nga ana tjetër, Gjykata e Lartë ka argumentuar se vendimi synon vetëm unifikimin e praktikës gjyqësore dhe zbatimin e standardeve kushtetuese e ligjore për masat e sigurisë.
Vendimi pritet të ndikojë në mënyrën se si gjykatat do të arsyetojnë në të ardhmen kërkesat e prokurorëve për caktimin e masës “arrest në burg”, duke e konsideruar atë si zgjidhjen e fundit dhe jo si një praktikë të zakonshme.
Çfarë është masa e sigurisë? Kuptimi, llojet dhe kur vendoset nga gjykata
Gjykata e Lartë lë në fuqi “arrestin me burg” për Erion Veliajn
