Temperaturat e larta gjatë verës rrisin rrezikun e goditjes nga dielli, një gjendje serioze që mund të kërkojë trajtim të menjëhershëm mjekësor. Fëmijët, të moshuarit, personat me sëmundje kronike dhe ata që punojnë ose qëndrojnë për orë të gjata në diell janë më të rrezikuarit.
Njohja e shenjave të para mund të ndihmojë në parandalimin e komplikacioneve të rënda.
Çfarë është goditja nga dielli?
Goditja nga dielli ndodh kur trupi nuk arrin më të kontrollojë temperaturën e tij për shkak të ekspozimit të zgjatur ndaj vapës ose aktivitetit fizik në temperatura të larta. Temperatura e trupit mund të rritet në nivele të rrezikshme dhe organizmi nuk arrin ta ulë atë në mënyrë natyrale.
Shenjat e para që duhet të dalloni
Simptomat fillestare mund të përfshijnë:
- Dhimbje të forta koke.
- Marramendje ose ndjesi të fikëti.
- Lodhje e pazakontë.
- Dobësi muskulore.
- Etje e madhe.
- Të përziera ose të vjella.
- Djersitje e tepërt në fazat e para.
- Lëkurë e skuqur dhe shumë e nxehtë.
Nëse këto shenja injorohen, gjendja mund të përkeqësohet shpejt.
Simptomat që kërkojnë ndihmë urgjente
Goditja nga dielli është një urgjencë mjekësore kur shfaqen:
- Temperaturë trupore mbi 40°C.
- Konfuzion ose çorientim.
- Vështirësi në të folur.
- Humbje e vetëdijes.
- Kriza (konvulsione).
- Frymëmarrje e shpejtë.
- Rrahje të shpejta të zemrës.
- Lëkurë shumë e nxehtë, shpesh e thatë.
Në këto raste duhet të telefononi menjëherë shërbimin e urgjencës.
Çfarë duhet të bëni menjëherë?
Nëse dyshoni për goditje nga dielli:
- Zhvendoseni personin në një vend me hije ose në një ambient të freskët.
- Largoni rrobat e panevojshme.
- Vendosni kompresa të ftohta në qafë, sqetulla dhe ijë.
- Freskojeni trupin me ujë të vakët ose të freskët (jo shumë të ftohtë).
- Jepini ujë vetëm nëse personi është plotësisht i vetëdijshëm dhe mund të gëlltisë normalisht.
- Mos e lini vetëm derisa të mbërrijë ndihma mjekësore, nëse simptomat janë të rënda.
Si ta parandaloni?
Për të ulur rrezikun:
- Pini ujë rregullisht gjatë gjithë ditës.
- Shmangni ekspozimin në diell nga ora 11:00 deri në 17:00.
- Vishni rroba të lehta dhe me ngjyra të çelëta.
- Përdorni kapele dhe syze dielli.
- Mos lini fëmijët ose kafshët në automjete të mbyllura.
- Kufizoni aktivitetin fizik në orët më të nxehta të ditës.
Kush është më i rrezikuar?
Rreziku është më i lartë për:
- Fëmijët e vegjël.
- Personat mbi 65 vjeç.
- Gratë shtatzëna.
- Personat me sëmundje të zemrës, diabet ose tension të lartë.
- Punonjësit që punojnë në ambiente të hapura.
- Sportistët gjatë stërvitjeve intensive në vapë.
Goditja nga dielli mund të zhvillohet shpejt dhe të rrezikojë jetën nëse nuk trajtohet në kohë. Njohja e simptomave të para, hidratimi i rregullt dhe shmangia e ekspozimit të gjatë në temperatura të larta janë mënyrat më të mira për të mbrojtur veten dhe familjen gjatë muajve të verës. Nëse shfaqen shenja të rënda, kërkoni menjëherë ndihmë mjekësore.
