Debati mbi sigurinë e ushqimeve që konsumojmë çdo ditë po bëhet gjithnjë e më i pranishëm edhe në rrjetet sociale. Videot dhe postimet shpesh ngrenë pyetje mbi sa e “ekspozuar” është dieta jonë ndaj substancave të padëshiruara si mbetjet e pesticideve, mikroplastikat apo metalet e rënda.
Së fundmi, gastroenterologu i Harvardit, Saurabh Sethi, publikoi në Instagram një listë ushqimesh dhe produktesh që sipas tij mund të rrisin ekspozimin kumulativ të organizmit ndaj këtyre substancave me kalimin e kohës.
Në një deklaratë për The Independent, ai shpjegoi se disa fruta, si luleshtrydhet, shpesh kanë një rrezik më të lartë për mbetje pesticidesh, ndërsa përdorimi i shisheve plastike të ujit lidhet me ekspozimin e mundshëm ndaj mikroplastikës.
Mjeku përmendi gjithashtu tonin e konservuar, duke theksuar praninë e mundshme të merkurit, një metal i rëndë që mund të grumbullohet në disa lloje peshqish, sidomos kur konsumohen shpesh.
Sethi foli edhe për substancat që krijohen gjatë gatimit. Një prej tyre është akrilamidi, i cili mund të formohet kur ushqimet me niseshte gatuhen në temperatura të larta, si në rastin e patateve të skuqura apo patatinave. Ndërsa për mishrat e pjekur ose të djegur ai përmendi komponime që lidhen me stresin oksidativ në organizëm.
Ai theksoi veçanërisht edhe rrezikun nga mishrat ultra të përpunuara, si sallamet apo mishrat e thata, ku përdoren konservues dhe aditivë. Në këtë kategori ai përfshiu edhe nitritet dhe nitratet (si nitriti i natriumit), si dhe ngjyrat artificiale që gjenden në disa drithëra të përpunuara dhe karamele shumëngjyrëshe.
Sipas tij, disa studime kanë diskutuar edhe një lidhje të mundshme mes këtyre ngjyrave dhe simptomave të hiperaktivitetit tek fëmijët, megjithëse kërkimet në këtë fushë vazhdojnë.
Megjithatë, mjeku thekson se qëllimi nuk është të krijohet frikë, por të rritet ndërgjegjësimi për mënyrën se si mund të reduktohet ekspozimi ndaj këtyre substancave.
Disa këshilla praktike për të ulur ekspozimin:
Konsumoni shumëllojshmëri frutash dhe perimesh dhe lajini mirë para përdorimit.
Kufizoni mishrat e përpunuar dhe ushqimet e skuqura.
Preferoni metoda më të buta gatimi dhe shmangni djegien e ushqimit.
Nëse konsumoni shpesh peshk, alternoni llojet dhe ndiqni rekomandimet për grupe të veçanta, si gratë shtatzëna.
Sipas ekspertëve, detajet si frekuenca e konsumit, sasia dhe mënyra e gatimit luajnë një rol të rëndësishëm. Një dietë e balancuar, me më shumë ushqime të freskëta dhe më pak produkte ultra të përpunuara, mbetet mënyra më e qëndrueshme për një ushqyerje të shëndetshme.
