Një mesazh i dyshimtë në telefon mund t’ju kushtojë shumë.
Mashtrimet online po bëhen gjithnjë e më të sofistikuara.
Autorët përdorin SMS, WhatsApp dhe email për të kontaktuar viktimat.
Qëllimi është zakonisht vjedhja e të dhënave personale.
Në disa raste synohen edhe të dhënat bankare.
Për këtë arsye, çdo mesazh i papritur duhet kontrolluar me kujdes.
SMS të rreme që kërkojnë të dhënat tuaja
Një nga metodat më të përdorura janë SMS-të e rreme.
Mesazhi mund të duket sikur vjen nga një bankë.
Mund të pretendojë se llogaria juaj është bllokuar.
Në raste të tjera, ju kërkohet të konfirmoni një pagesë.
Mesazhi mund të përmbajë edhe një link.
Ky link mund t’ju dërgojë në një faqe të rreme.
Faqja mund të duket shumë e ngjashme me atë të bankës.
Qëllimi është që ju të vendosni të dhënat tuaja.
Kujdes nga linket që pretendojnë se janë nga banka
Bankat nuk duhet t’ju kërkojnë të dhënat e plota bankare përmes një SMS-je të dyshimtë.
Mos vendosni fjalëkalimin pasi keni klikuar një link të panjohur.
Mos jepni kodet e sigurisë që merrni në telefon.
Mos dërgoni të dhënat e kartës bankare nëpërmjet mesazheve.
Nëse keni dyshime, kontaktoni bankën përmes kanaleve zyrtare.
Mos përdorni numrin e telefonit që mund të jetë vendosur në mesazhin e dyshimtë.
Përdorni numrin zyrtar të bankës.
WhatsApp është kthyer në një tjetër kanal mashtrimi
Mashtrimet mund të mbërrijnë edhe në WhatsApp.
Një person i panjohur mund t’ju dërgojë një link.
Mesazhi mund të premtojë një çmim ose një përfitim.
Në raste të tjera, mund të pretendojë se një i afërm ka nevojë për ndihmë.
Mashtruesit mund të përdorin edhe profile të kopjuara.
Ata mund të përdorin fotografinë dhe emrin e një personi që njihni.
Nëse merrni një kërkesë të pazakontë, telefonojeni personin direkt.
Mos dërgoni para pa verifikuar identitetin e tij.
Si mund t’ju vidhen të dhënat?
Mashtrimi mund të fillojë me një klikim të vetëm.
Një faqe e rreme mund t’ju kërkojë emrin dhe numrin e telefonit.
Më pas mund të kërkojë të dhënat e kartës.
Mund të kërkojë edhe fjalëkalimin.
Në disa raste kërkohet një kod sigurie që ju vjen me SMS.
Nëse i jepni këto të dhëna, mashtruesit mund të tentojnë të hyjnë në llogaritë tuaja.
Ata mund të synojnë edhe llogaritë bankare.
Për këtë arsye, nuk duhet të ndani kode sigurie me askënd.
Si ta dalloni një mesazh mashtrues?
Ka disa shenja që duhet t’ju bëjnë të dyshoni.
Mesazhi mund të përmbajë gabime drejtshkrimore.
Mund t’ju kërkojë të veproni menjëherë.
Mund t’ju kërcënojë me bllokimin e llogarisë.
Mund t’ju premtojë një shpërblim të papritur.
Linku mund të ketë një adresë të çuditshme.
Emri i dërguesit mund të mos përputhet me institucionin.
Këto janë shenja të zakonshme të një tentative mashtrimi.
Mos klikoni linkun nëse nuk jeni të sigurt
Nëse merrni një mesazh të dyshimtë, mos klikoni menjëherë.
Lexojeni me kujdes.
Kontrolloni numrin ose adresën e dërguesit.
Mos u besoni mesazheve që ju krijojnë panik.
Nëse mesazhi pretendon se vjen nga banka, kontaktoni bankën direkt.
Hapni aplikacionin zyrtar të bankës.
Mos hyni në llogarinë tuaj përmes linkut të marrë në SMS.
E njëjta këshillë vlen edhe për email-et dhe WhatsApp-in.
Çfarë të bëni nëse keni klikuar linkun?
Mos u frikësoni.
Veproni shpejt.
Nëse keni klikuar por nuk keni vendosur të dhëna, mbylleni faqen.
Mos shkarkoni skedarë që ju kërkohen.
Nëse keni vendosur fjalëkalimin, ndryshojeni menjëherë.
Përdorni një pajisje të sigurt për ndryshimin e fjalëkalimit.
Nëse keni dhënë të dhëna bankare, kontaktoni menjëherë bankën.
Kërkoni bllokimin e kartës nëse është e nevojshme.
Kontrolloni transaksionet e fundit në llogarinë tuaj.
Nëse dyshoni për një mashtrim, njoftoni edhe autoritetet përkatëse.
Mos ndani kodet e sigurisë me askënd
Kodet që merrni me SMS janë personale.
Ato mund të përdoren për verifikimin e identitetit.
Asnjë person nuk duhet t’ju kërkojë t’ia dërgoni kodin.
Kjo vlen edhe nëse personi pretendon se punon në bankë.
Vlen gjithashtu për çdo institucion tjetër.
Nëse dikush ju kërkon një kod sigurie, ndërprisni komunikimin.
Kontaktoni institucionin përmes kanaleve zyrtare.
Mashtrimet online kërkojnë kujdes
Mashtruesit ndryshojnë vazhdimisht mënyrën e veprimit.
Por rregullat bazë të sigurisë mbeten të njëjta.
Mos klikoni linke të dyshimta.
Mos jepni fjalëkalime.
Mos ndani kodet e sigurisë.
Mos dërgoni të dhëna bankare nëpërmjet mesazheve.
Nëse një mesazh ju duket i dyshimtë, verifikojeni para se të veproni.
Një minutë kujdes mund t’ju mbrojë nga humbje të mëdha financiare.
Si të dalloni një email mashtrues? Shenjat që duhet t’ju bëjnë të dyshoni
