Qeni apo macja? Është një nga debatet më të vjetra mes njerëzve që duan kafshët. Për disa, qeni është miku më besnik i njeriut. Për të tjerë, macja është shoqëruesja ideale: e qetë, e pastër dhe e pavarur.
Por përtej preferencës personale, ekzistojnë ndryshime shumë interesante mes tyre. Cila kafshë e kupton më mirë njeriun? Cila krijon lidhje më të fortë me pronarin? Cila është më e dobishme? Dhe a është e vërtetë që qentë janë më inteligjentë se macet?
Përgjigjja nuk është aq e thjeshtë.
Qeni, kafsha që është përshtatur për të jetuar me njeriun
Qentë kanë një histori mijëra vjeçare bashkë me njerëzit. Gjatë zbutjes dhe seleksionimit, ata janë përshtatur jashtëzakonisht shumë me mënyrën e jetesës së njeriut.
Një nga aftësitë më të veçanta të qenit është mënyra se si ai lexon sinjalet njerëzore.
Qentë mund të reagojnë ndaj tonit të zërit, gjesteve, shprehjeve të fytyrës dhe madje edhe ndryshimeve në sjelljen e pronarit.
Kur një njeri është i trishtuar, qeni mund të afrohet, të kërkojë kontakt fizik ose thjesht të qëndrojë pranë tij.
Kjo nuk do të thotë se qeni e kupton çdo emocion njerëzor në të njëjtën mënyrë si një person. Por aftësia e tij për t’u orientuar ndaj njeriut është jashtëzakonisht e zhvilluar.
Qeni nuk është vetëm kafshë shtëpiake
Kjo është ndoshta pika ku qeni fiton avantazh të madh.
Qentë janë përdorur prej kohësh për detyra që kërkojnë bashkëpunim me njerëzit: ruajtje, kërkim dhe shpëtim, zbulim të substancave, ndihmë për persona me aftësi të kufizuara dhe punë të tjera.
Disa qen janë trajnuar edhe për të identifikuar ndryshime të caktuara në aromën e trupit të njeriut.
Pra, qeni nuk është thjesht një kafshë që jeton pranë nesh. Në shumë raste, ai është partner i trajnuar për të kryer detyra në shërbim të njeriut.
Po macja? Është vërtet indiferente?
Jo.
Macet shpesh kanë reputacionin e kafshëve të ftohta dhe indiferente. Por kjo nuk do të thotë se nuk krijojnë lidhje me njerëzit.
Studimet mbi sjelljen e maceve kanë treguar se ato mund të krijojnë lidhje të forta me kujdestarët e tyre dhe mund të mësojnë të dallojnë zërin e pronarit.
Problemi është se macet e shfaqin lidhjen në një mënyrë tjetër.
Një qen mund të kërcejë mbi ju sapo të hyni në shtëpi.
Një mace mund të vijë të ulet pranë jush, të fërkohet në këmbët tuaja, të kërkojë përkëdhelje ose thjesht të qëndrojë në të njëjtën dhomë.
Pra, macja nuk është domosdoshmërisht më pak e lidhur; ajo thjesht është më pak e varur nga ndërveprimi i vazhdueshëm.
Kush e kupton më mirë njeriun?
Nëse me “kupton” nënkuptojmë aftësinë për të lexuar gjestet, komandat dhe emocionet njerëzore dhe për të bashkëpunuar me ne, qeni zakonisht ka avantazh.
Qentë janë veçanërisht të aftë në ndjekjen e sinjaleve njerëzore, sidomos kur janë trajnuar.
Macet gjithashtu mësojnë dhe reagojnë ndaj njerëzve, por zakonisht janë më pak të orientuara drejt bashkëpunimit dhe komandave.
Kjo është edhe një nga arsyet pse qentë përdoren shumë më tepër në role pune.
Kush është më inteligjent?
Këtu debati bëhet edhe më interesant.
Nuk është e drejtë të thuhet thjesht se “qeni është më inteligjent” ose “macja është më inteligjente”.
Inteligjenca e kafshëve matet në mënyra të ndryshme.
Qeni ka avantazh në detyrat që kërkojnë bashkëpunim, mësim të komandave dhe komunikim me njeriun.
Macet janë shumë të afta në orientimin në hapësirë, gjueti, zgjidhjen e problemeve dhe përshtatjen individuale.
Me fjalë të tjera, mund të kemi dy kafshë inteligjente, por me forma të ndryshme inteligjence.
Macja ka një avantazh të madh: pavarësinë
Nëse një person punon gjatë gjithë ditës ose jeton në një apartament, macja mund të jetë më praktike.
Macet zakonisht nuk kanë nevojë të nxirren jashtë për shëtitje disa herë në ditë.
Ato përdorin kutinë e rërës, kalojnë shumë kohë duke pushuar dhe mund të argëtohen vetë për një pjesë të ditës.
Por kjo nuk do të thotë se macja nuk ka nevojë për kujdes.
Ajo ka nevojë për ushqim të përshtatshëm, ujë të freskët, kujdes veterinar, stimulim mendor, lojë dhe një ambient të sigurt.
Qeni të detyron të lëvizësh
Këtu qeni ka një avantazh interesant edhe për stilin e jetesës së pronarit.
Një qen duhet të nxirret për shëtitje dhe kjo e detyron njeriun të jetë më aktiv.
Shëtitjet e përditshme mund të ndihmojnë edhe vetë pronarin të ketë më shumë aktivitet fizik.
Për një person që kalon shumë kohë ulur, një qen mund të jetë një arsye e mirë për të dalë nga shtëpia dhe për të krijuar një rutinë më aktive.
Kush është më besnik?
“Besnikëria” është një term njerëzor dhe nuk mund të matet në mënyrë të thjeshtë.
Megjithatë, qentë janë kafshë sociale dhe zakonisht shfaqin një orientim shumë të fortë ndaj kujdestarit.
Ata mund të kërkojnë vazhdimisht praninë e pronarit, ta ndjekin nëpër shtëpi dhe të reagojnë fuqishëm kur ai largohet.
Macet gjithashtu krijojnë lidhje, por zakonisht ruajnë më shumë pavarësinë e tyre.
Prandaj, nëse kërkoni një kafshë që dëshiron të jetë vazhdimisht pranë jush, qeni ka më shumë gjasa t’ju përshtatet.
Nëse preferoni një shoqërues që ju afrohet, por nuk kërkon vazhdimisht vëmendjen tuaj, macja mund të jetë zgjedhja më e mirë.
Kush është më i përshtatshëm për apartament?
Në përgjithësi, macja është më e lehtë për t’u menaxhuar në një apartament.
Por kjo nuk do të thotë se qeni nuk mund të jetojë në apartament.
Shumë varet nga madhësia, raca, mosha, temperamenti dhe sidomos nga koha që pronari i kushton kafshës.
Një qen i vogël me nevoja të menaxhueshme mund të përshtatet shumë mirë me jetën në apartament, ndërsa një qen shumë aktiv mund të ketë nevojë për shumë më tepër aktivitet fizik.
Një fakt interesant: macet komunikojnë ndryshe me njerëzit
Macet përdorin shumë gjuhën e trupit.
Pozicioni i bishtit, veshëve, syve dhe trupit mund të tregojë nëse janë të qeta, të frikësuara, të irrituara apo kërkojnë kontakt.
Edhe mjaullima është interesante.
Macet e rritura përdorin mjaullimën në mënyrë të konsiderueshme për të komunikuar me njerëzit. Në një farë mënyre, ato kanë mësuar se njerëzit reagojnë ndaj këtij komunikimi.
Pra, kur macja “ju flet”, nuk është domosdoshmërisht thjesht një tingull pa kuptim.
Edhe qeni dhe macja mund të njohin emrin e tyre
Të dyja kafshët mund të mësojnë të reagojnë ndaj emrit të tyre.
Qeni zakonisht e tregon më hapur këtë: ju thërrisni emrin dhe ai kthen kokën ose vjen drejt jush.
Macja mund ta njohë emrin, por kjo nuk do të thotë se do të vendosë gjithmonë të reagojë.
Dhe këtu qëndron një nga karakteristikat më tipike të maces:
ajo mund t’ju dëgjojë dhe thjesht të zgjedhë të mos vijë.
Cila është më e dobishme për njeriun?
Varet nga ajo që kërkon njeriu.
Qeni është më i dobishëm nëse kërkoni:
- shoqëri të vazhdueshme;
- aktivitet fizik;
- ruajtje;
- trajnim dhe bashkëpunim;
- ndihmë në detyra të specializuara;
- një kafshë shumë sociale.
Macja është më e dobishme nëse kërkoni:
- një shoqërues më të pavarur;
- një kafshë që përshtatet mirë me apartamentin;
- më pak nevojë për shëtitje jashtë;
- kontroll të brejtësve në ambiente të caktuara;
- një kafshë që kërkon më pak ndërveprim të vazhdueshëm.
Qeni apo macja: cila duhet të jetojë në shtëpinë tuaj?
Në fund, nuk ekziston një përgjigje universale.
Nëse kërkoni një kafshë që lidhet shumë me ju, ju ndjek, mëson komanda dhe dëshiron të bëjë aktivitete bashkë me ju, qeni është zgjedhja më e natyrshme.
Nëse kërkoni një kafshë më të pavarur, më të qetë dhe më të përshtatshme për një jetë me më pak ndërveprim të detyruar, macja mund të jetë më praktike.
Por gjëja më e rëndësishme është tjetër: të dyja kafshët kërkojnë përgjegjësi.
Një kafshë shtëpiake nuk është një lodër dhe as një dekorim i shtëpisë. Ajo kërkon ushqim, kujdes veterinar, siguri, kohë dhe vëmendje.
Prandaj pyetja më e mirë nuk është vetëm “Qen apo mace?”
Është:
“Cilës prej këtyre kafshëve mund t’i ofroj jetën dhe kujdesin që meriton?”
Dhe përgjigjja e kësaj pyetjeje mund të jetë shumë më e rëndësishme sesa kush fiton debatin mes qenit dhe maces.
Lexo edhe:
Qeni juaj gulçon shumë gjatë verës? 7 raste kur duhet të shqetësoheni
A mund ta lini macen vetëm në shtëpi gjatë verës? 7 gjëra që duhet të kontrolloni
