Marrja e një gjobe administrative nuk do të thotë se detyrimi mbyllet nëse vendos të mos e paguash. Përkundrazi, mosshlyerja brenda afatit mund të sjellë kamatëvonesa dhe, në varësi të rastit, kalimin e detyrimit në procedurë të ekzekutimit të detyrueshëm.
Por sa kohë ke për ta paguar një gjobë? Kur fillon kamata? A mund të ankimohet gjoba? Dhe a parashkruhet nëse nuk paguhet për një kohë të gjatë?
Ja çfarë duhet të dini.
Sa kohë ke për të paguar një gjobë?
Sipas ligjit nr. 10279/2010 “Për kundërvajtjet administrative”, gjoba dhe shumat që duhet të paguhen sipas vendimit për kundërvajtjen administrative paguhen, si rregull, brenda 10 ditëve nga njoftimi për vendimin e gjobës që përbën titull ekzekutiv, ose nga momenti kur vendimi i gjykatës merr formë të prerë.
Ligji lejon gjithashtu që një ligj i posaçëm të përcaktojë një afat tjetër. Kjo do të thotë se afati nuk është domosdoshmërisht i njëjtë për çdo lloj gjobe.
Pra: mos u nis vetëm nga rregulli i përgjithshëm 10-ditor. Kontrollo gjithmonë aktin që të është dhënë dhe ligjin specifik që zbatohet për atë shkelje.
Çfarë ndodh nëse kalon afati?
Nëse gjoba nuk paguhet brenda afatit, detyrimi nuk zhduket.
Sipas nenit 30 të ligjit për kundërvajtjet administrative, pas kalimit të afatit fillon të aplikohet kamatëvonesë prej 2% në muaj të masës së gjobës, për çdo ditë vonesë, përveç rasteve kur ligji i posaçëm parashikon një përqindje tjetër.
Kjo do të thotë se një gjobë e papaguar mund të bëhet më e kushtueshme me kalimin e kohës.
Shembull
Nëse një gjobë është 10,000 lekë dhe për të zbatohet norma e përgjithshme 2% në muaj, kamatëvonesa mujore do të ishte 200 lekë.
Megjithatë, përpara se të bëni këtë llogaritje, duhet kontrolluar nëse për gjobën konkrete zbatohet ndonjë rregull i posaçëm.
A mund të të kërkohet pagesa me forcë?
Po.
Vendimi për kundërvajtjen administrative që parashikon gjobë mund të përbëjë titull ekzekutiv dhe ligji parashikon procedura për mbledhjen me forcë të detyrimit. Në varësi të organit që ka vendosur gjobën, ekzekutimi mund të kryhet nga strukturat përkatëse ose nga shërbimi përmbarimor.
Pra, ideja se “po e lashë pa paguar, ndoshta harrohet” nuk është një mënyrë e sigurt për ta trajtuar një gjobë.
A mund ta kundërshtosh një gjobë?
Po.
Në rastin e përgjithshëm, kundër një vendimi administrativ që vendos gjobë mund të bëhet ankim në gjykatë brenda 30 ditëve nga data e njoftimit të vendimit, sipas ligjit për kundërvajtjet administrative.
Por edhe këtu duhet kontrolluar ligji i posaçëm, pasi për kategori të caktuara gjobash mund të ketë afate dhe procedura të ndryshme.
Prandaj, nëse mendon se gjoba është vendosur gabimisht, nuk është mirë thjesht të mos e paguash dhe të presësh. Duhet të verifikosh menjëherë afatin dhe mënyrën e ankimit.
Po nëse nuk e paguan për vite?
Këtu ekziston një tjetër rregull i rëndësishëm.
Sipas nenit 46 të ligjit nr. 10279/2010, me përjashtim të rasteve kur ligji i posaçëm parashikon ndryshe, dënimi administrativ që nuk ekzekutohet brenda dy viteve nga data e nxjerrjes së vendimit parashkruhet.
Parashkrimi nuk do të thotë se qytetari mund të vendosë vetë që gjoba “ka skaduar”. Ligji parashikon që organi administrativ që ka nxjerrë vendimin të konstatojë parashkrimin me vendim.
Kjo është arsyeja pse nuk duhet të supozohet automatikisht se çdo gjobë e vjetër është e pavlefshme.
Kujdes: jo të gjitha gjobat funksionojnë njësoj
Ky është një nga detajet më të rëndësishme.
Ligji nr. 10279/2010 përcakton rregullat e përgjithshme për kundërvajtjet administrative, por ligji i posaçëm mund të përcaktojë afate të tjera për pagesën, kamatëvonesat, ankimin ose ekzekutimin.
Për shembull, një gjobë e Policisë Rrugore mund të ketë rregulla specifike që lidhen me Kodin Rrugor. Po kështu, gjobat tatimore, gjobat e inspektorateve apo sanksionet e vendosura nga institucione të tjera mund të kenë procedura të veçanta.
Prandaj, përgjigjja e saktë varet edhe nga lloji i gjobës dhe institucioni që e ka vendosur atë.
Çfarë duhet të bësh nëse ke një gjobë të papaguar?
Nëse ke marrë një gjobë dhe nuk e ke paguar, ndiq këto hapa:
1. Kontrollo datën e njoftimit.
Nga kjo datë mund të varen afatet për pagesën dhe ankimin.
2. Shiko institucionin që ka vendosur gjobën.
Policia, bashkia, administrata tatimore apo një institucion tjetër mund të kenë rregulla të ndryshme.
3. Kontrollo shumën dhe çdo kamatë të aplikuar.
Mos supozo se detyrimi është ende i njëjtë me shumën fillestare.
4. Nëse mendon se gjoba është e padrejtë, kontrollo menjëherë afatin e ankimit.
Mos e humb afatin duke pritur që gjoba të zhduket vetë.
5. Nëse gjoba është shumë e vjetër, kontrollo nëse është ekzekutuar dhe nëse ka ndodhur parashkrimi.
Kjo duhet verifikuar sipas ligjit dhe rrethanave konkrete.
Një gjobë e papaguar nuk duhet injoruar.
Në rregullin e përgjithshëm, detyrimi duhet të paguhet brenda 10 ditëve, pas të cilave mund të lindë kamatëvonesa. Nëse detyrimi nuk ekzekutohet, mund të ndiqen procedurat e ekzekutimit të detyrueshëm. Ndërkohë, ligji parashikon si rregull një afat dyvjeçar për parashkrimin e dënimit administrativ që nuk është ekzekutuar, por ligjet e posaçme mund të parashikojnë përjashtime.
Nëse ke një gjobë konkrete, mos u mjafto me rregullin e përgjithshëm: kontrollo llojin e gjobës, institucionin që e ka vendosur dhe afatet që shkruhen në aktin e njoftimit.
Lexo edhe:
Si të kontrolloni gjobat e makinës online? Hapat që duhet të ndiqni
