Shumë njerëz nuk e imagjinojnë dot një vakt pa një gotë ujë në tavolinë, ndërsa të tjerë preferojnë ta pinë pas ushqimit. Por a ndikon realisht uji në procesin e tretjes? Pretendimet se ai hollon acidin e stomakut apo shkakton “grumbullim toksinash” janë të përhapura, por jo plotësisht të sakta.
Tretja nis në gojë, sapo fillon përtypja. Pështyma përmban enzima që nisin shpërbërjen e ushqimit. Më pas, ushqimi kalon në stomak, ku përzihet me lëngun gastrik acidik dhe shndërrohet në një masë gjysmë të lëngshme të quajtur kimus.
Në zorrën e hollë, kimusi përzihet me enzimat e pankreasit dhe me lëngun biliar të prodhuar nga mëlçia. Këtu realizohet pjesa më e madhe e përthithjes së lëndëve ushqyese në qarkullimin e gjakut. Procesi i plotë i tretjes mund të zgjasë nga 24 deri në 72 orë, në varësi të përbërjes së ushqimit.
Ekziston ideja se pirja e ujit gjatë vakteve hollon acidin e stomakut dhe pengon enzimat tretëse. Nga pikëpamja fiziologjike, kjo nuk qëndron. Sistemi tretës është dinamik dhe rregullon vazhdimisht prodhimin e lëngjeve gastrike në varësi të përmbajtjes së ushqimit.
Në fakt, uji është pjesë përbërëse e lëngut gastrik dhe kontribuon në procesin e tretjes. Ai:
Ndihmon në shpërbërjen mekanike dhe kimike të ushqimit
Lehtëson përthithjen e lëndëve ushqyese
Parandalon kapsllëkun duke zbutur jashtëqitjen
Megjithatë, personat me sëmundje të zemrës, veshkave ose mëlçisë duhet të ndjekin këshillat mjekësore për sasinë ditore të lëngjeve.
500 ml ujë para vaktit mund të ndihmojnë në uljen e marrjes së kalorive
Mund të rrisë përkohësisht metabolizmin (rreth 20–30 kalori për 500 ml)
Aktivizon receptorët e shtrirjes në stomak, duke ulur ndjesinë e urisë
Kjo strategji përdoret shpesh nga personat që synojnë humbje peshe. Nga ana tjetër, nëse qëllimi është shtimi në peshë, konsumimi i sasive të mëdha të lëngjeve gjatë vakteve mund të ulë oreksin.
Nëse ndjeni etje para ushqimit, rekomandohet të pini një sasi të vogël uji të ngrohtë 15–30 minuta para vaktit. Kjo mund të ndihmojë përgatitjen e sistemit tretës.
Pirja e menjëhershme e sasive të mëdha uji pas ushqimit mund të shkaktojë ndjesi fryrjeje tek disa persona, por nuk ka prova të forta që ajo “ngadalëson metabolizmin” apo shkakton grumbullim toksinash. Ndjesia e rëndesës lidhet më shpesh me përbërjen dhe sasinë e ushqimit sesa me ujin në vetvete.
Pirja e ujit gjatë vakteve, në shumicën e rasteve, nuk është e dëmshme për tretjen. Përkundrazi, ajo mund të ndihmojë në hidratim, rregullim të oreksit dhe funksionim normal të traktit gastrointestinal. Çelësi mbetet balanca: dëgjoni sinjalet e trupit dhe shmangni teprimin.
