Pemët janë shumë më tepër sesa bimë që na japin hije, fruta dhe oksigjen. Disa prej tyre kanë jetuar për mijëra vjet, të tjera mund të mbijetojnë në kushte ekstreme, ndërsa rrënjët e tyre krijojnë lidhje të ndërlikuara me botën e padukshme nën tokë.

Ja pesë kuriozitete që mund t’ju bëjnë t’i shihni pemët me një sy tjetër.

Reklame

1. Disa pemë janë më të vjetra se qytetërimet moderne

Në Kaliforni, në malet White Mountains, rriten pisha të llojit bristlecone pine, disa prej të cilave kanë më shumë se 4 mijë vjet. Kjo do të thotë se ato kanë qenë gjallë që përpara ndërtimit të shumë monumenteve të njohura të historisë njerëzore.

Ato mbijetojnë në lartësi të mëdha, në toka shkëmbore dhe në kushte ku shumë bimë të tjera nuk do të mund të rriteshin.

2. Pemët mund të krijojnë një rrjet të fshehtë nën tokë

Rrënjët e shumë pemëve lidhen me kërpudha mikroskopike përmes një marrëdhënieje të njohur si mikoriza. Kërpudhat ndihmojnë në përthithjen e ujit dhe lëndëve ushqyese, ndërsa marrin nga pema sheqerna të prodhuara gjatë fotosintezës.

Këto lidhje mund të krijojnë rrjete të ndërlikuara në tokë. Shpesh quhen “interneti i pyllit”, por shkencëtarët theksojnë se pretendimi se pemët komunikojnë dhe ushqejnë sistematikisht njëra-tjetrën përmes këtij rrjeti nuk është provuar bindshëm në pyjet natyrore.

3. Jo të gjitha pemët i humbasin gjethet në dimër

Pishat, bredhat dhe shumë halorë qëndrojnë të gjelbër edhe gjatë dimrit. Gjethet e tyre janë të formuara si gjilpëra, kanë sipërfaqe më të vogël dhe një shtresë mbrojtëse që ndihmon në kufizimin e humbjes së ujit.

Kjo u jep mundësi të vazhdojnë të kryejnë fotosintezën kur kushtet e motit janë të përshtatshme, edhe në muajt e ftohtë.

4. Pemët mund të ndikojnë në temperaturën e qyteteve

Një rrugë me pemë mund të jetë dukshëm më e freskët se një rrugë e mbuluar vetëm me asfalt dhe beton.

Pemët krijojnë hije dhe çlirojnë avuj uji përmes gjetheve, një proces i njohur si transpirimi. Kjo ndihmon në uljen e temperaturës përreth dhe mund të zvogëlojë efektin e ishujve të nxehtësisë urbane.

Prandaj, pemët në qytete nuk janë vetëm element zbukurimi, por pjesë e rëndësishme e mjedisit dhe shëndetit urban.

5. Një pemë mund të jetë shtëpi për qindra organizma

Një pemë e vetme, veçanërisht kur është e vjetër, mund të krijojë një ekosistem të vogël. Në trung, degë, gjethe dhe zgavra mund të jetojnë zogj, insekte, merimanga, kërpudha dhe organizma të tjerë.

Edhe druri i tharë ose zgavrat e trungut mund të shërbejnë si strehë dhe burim ushqimi për shumë gjallesa. Kjo është një nga arsyet pse pemët e vjetra kanë rëndësi të veçantë për biodiversitetin.

Në fund, një pyll nuk është thjesht një grumbull pemësh. Është një ekosistem i ndërlikuar, ku çdo pemë ka rolin e vet.

Lexo edhe

Mushkonjat dhe insektet në verë: Si të mbroheni në mënyrë natyrale dhe cilat gabime duhen shmangur

Tropoja, aty ku malet prekin qiellin: natyra, tradita dhe mikpritja e një treve të rrallë shqiptare

Reklame