Me përfundimin e vapës së madhe të verës, kopshtarët fillojnë përgatitjet për sezonin e vjeshtës. Temperaturat më të ulëta dhe lagështia më e madhe krijojnë kushte ideale për shumë kultura që rriten më mirë në periudha më të freskëta.

Koha e mbjelljes varet nga zona klimatike, lartësia mbi nivelin e detit dhe kushtet e motit, por në përgjithësi fundi i gushtit, shtatori dhe fillimi i tetorit janë periudhat më të përshtatshme për shumicën e perimeve të vjeshtës në Shqipëri.

Pse vjeshta është një sezon i mirë për kopshtin?

Pas temperaturave të larta të verës:

• toka ruan ende ngrohtësinë e nevojshme për mbirje;
• temperaturat e ajrit bëhen më të favorshme;
• bimët kanë më pak stres nga nxehtësia;
• dëmtuesit dhe sëmundjet janë më pak aktive.

Kjo periudhë lejon zhvillimin e mirë të shumë kulturave para ardhjes së dimrit.

Perimet që mund të mbillni në fund të verës dhe vjeshtë

1. Spinaqi

Spinaqi është një nga perimet më të përshtatshme për sezonin e freskët.

Koha ideale e mbjelljes:

• fundi i gushtit;
• shtatori.

Ai përballon temperaturat e ulëta dhe mund të japë prodhim për një periudhë të gjatë.

2. Sallata jeshile

Sallata rritet shpejt dhe preferon temperaturat më të buta.

Mund të mbillet disa herë gjatë vjeshtës për të pasur prodhim të vazhdueshëm.

3. Lakra dhe brokoli

Këto kultura kërkojnë më shumë kohë për zhvillim, ndaj është mirë të mbillen herët.

Periudha më e përshtatshme:

• gusht–shtator për fidanë;
• shtator–tetor për mbjellje në tokë.

4. Qepa e vjeshtës

Qepa mund të mbillet në vjeshtë për prodhim të hershëm në pranverën e ardhshme.

Kërkon:

• tokë të ajrosur;
• kullim të mirë;
• ujitje të kontrolluar.

5. Hudhra

Tetori është një nga muajt më të mirë për mbjelljen e hudhrës.

Fidanët vendosen në tokë para ngricave, në mënyrë që rrënjët të zhvillohen gjatë dimrit.

6. Karrota dhe panxhari

Këto kultura mund të mbillen gjatë vjeshtës në zona me klimë më të butë.

Ato preferojnë:

• tokë të punuar mirë;
• mungesë gurësh;
• lagështi të qëndrueshme.

Si të përgatisni tokën para mbjelljes?

Për një prodhim të mirë, përgatitja e tokës është një nga hapat më të rëndësishëm.

Këshillohet:

Pastroni mbetjet e kulturave të verës

Hiqni rrënjët dhe mbetjet e bimëve të vjetra për të shmangur përhapjen e sëmundjeve.

Punoni tokën

Ajrosja e tokës ndihmon zhvillimin e rrënjëve dhe përmirëson qarkullimin e ujit.

Shtoni pleh organik

Komposti ose plehu i kalbur mirë pasuron tokën me lëndë ushqyese.

Kontrolloni lagështinë

Toka nuk duhet të jetë as shumë e thatë dhe as e mbingopur me ujë.

Kujdesi pas mbjelljes

Pas mbjelljes:

• ujitni rregullisht, sidomos në ditët e para;
• mbroni fidanët nga barërat e këqija;
• kontrolloni shenjat e sëmundjeve;
• përdorni mbulesa mbrojtëse nëse temperaturat bien shumë.

Gabimet që duhen shmangur

Disa gabime të zakonshme janë:

• mbjellja shumë vonë kur temperaturat janë ulur ndjeshëm;
• mospastrimi i tokës nga kulturat e mëparshme;
• ujitja e tepërt;
• përdorimi i plehut të freskët që mund të dëmtojë rrënjët;
• mbjellja shumë e dendur.

Kalendar i thjeshtë i mbjelljeve të vjeshtës

Mbjellja e perimeve të vjeshtës kërkon zgjedhjen e momentit të duhur dhe përgatitjen e mirë të tokës. Në Shqipëri, periudha nga fundi i gushtit deri në tetor është zakonisht më e favorshmja për shumicën e kulturave.

Me kujdesin e duhur, kopshti i vjeshtës mund të sigurojë prodhim të freskët dhe të shëndetshëm gjatë muajve të ftohtë.

Si të përgatitni tokën për mbjelljet e vjeshtës që në fund të verës