Çdo verë, me rritjen e numrit të turistëve që vizitojnë Shqipërinë, kursi i këmbimit euro-lek ndryshon ndjeshëm. Shumë qytetarë pyesin pse euro zhvlerësohet gjatë muajve të verës dhe çfarë lidhje ka kjo me turizmin.
Përgjigjja lidhet me një rregull të thjeshtë ekonomik: sa më shumë euro të hyjnë në tregun shqiptar, aq më i madh bëhet oferta e valutës, duke ushtruar presion për uljen e kursit të saj kundrejt lekut.
Pse bie euro gjatë sezonit turistik?
Gjatë verës, Shqipëria pret miliona vizitorë nga Europa dhe vende të tjera. Shumica e turistëve sjellin euro ose valuta të tjera të huaja, të cilat i këmbejnë në lekë për të paguar:
- hotelet dhe apartamentet;
- restorantet dhe baret;
- transportin;
- plazhet dhe aktivitetet turistike;
- blerjet në dyqane dhe tregje.
Kjo rrit ndjeshëm sasinë e euros që qarkullon në tregun vendas.
Si funksionon kursi euro-lek?
Kursi i këmbimit përcaktohet nga marrëdhënia midis ofertës dhe kërkesës.
Kur në treg ka shumë euro dhe kërkesa për to nuk rritet në të njëjtën masë, vlera e euros bie, ndërsa leku forcohet.
Në verë kjo situatë përforcohet edhe nga:
- remitancat e emigrantëve;
- investimet e huaja;
- hyrjet valutore nga eksporti i shërbimeve;
- pagesat e turistëve me karta bankare ose para në dorë.
Kush përfiton nga rënia e euros?
Një euro më e dobët mund të jetë pozitive për:
- qytetarët me kredi në euro dhe të ardhura në lekë;
- bizneset që importojnë mallra nga vendet e Eurozonës;
- konsumatorët, nëse ulja e kostove reflektohet në çmimet e produkteve të importuara.
Kush ndikohet negativisht?
Nga ana tjetër, zhvlerësimi i euros prek:
- emigrantët që dërgojnë para në Shqipëri;
- familjet që jetojnë me remitanca;
- eksportuesit shqiptarë që paguhen në euro;
- bizneset që realizojnë fitimet kryesisht në valutë.
A është turizmi faktori i vetëm?
Jo. Edhe pse sezoni turistik ka ndikim të madh, kursi euro-lek ndikohet edhe nga:
- politika monetare e Bankës së Shqipërisë;
- vendimet e Bankës Qendrore Evropiane;
- inflacioni;
- zhvillimet ekonomike në Shqipëri dhe Eurozonë;
- lëvizjet në tregjet financiare ndërkombëtare.
Prandaj, kursi i këmbimit është rezultat i ndërveprimit të shumë faktorëve ekonomikë.
Çfarë pritet pas verës?
Historikisht, pas përfundimit të sezonit turistik, hyrjet valutore nga turizmi ulen dhe kursi i euros ka prirje të stabilizohet ose të rikuperojë një pjesë të vlerës së humbur. Megjithatë, ecuria varet edhe nga kushtet ekonomike brenda dhe jashtë vendit.
Turizmi është një nga faktorët më të rëndësishëm që ndikon në kursin euro-lek gjatë muajve të verës. Hyrja e sasive të mëdha të euros nga vizitorët rrit ofertën në treg dhe favorizon forcimin e lekut. Megjithatë, kursi i këmbimit nuk varet vetëm nga turizmi, por edhe nga politika monetare, investimet, remitancat dhe zhvillimet ekonomike ndërkombëtare.
A do të vazhdojë të bjerë euro? Ja çfarë parashikojnë ekspertët për muajt në vijim
Si ndikon rënia e euros te çmimet në Shqipëri? Kush fiton dhe kush humbet?
