Blerjet online janë bërë pjesë e përditshme e jetës së shumë njerëzve. Me pak klikime mund të porosisni veshje, pajisje elektronike, bileta apo produkte të ndryshme. Por, krahas mundësive që ofron interneti, janë shtuar edhe rreziqet nga faqet e rreme dhe mashtrimet online.
Një faqe interneti mund të duket profesionale dhe të përdorë logon e një kompanie të njohur, por kjo nuk do të thotë se është e besueshme. Mashtruesit krijojnë faqe që imitojnë platformat e vërteta me qëllim marrjen e parave ose të dhënave personale dhe bankare.
Para se të vendosni të blini, kontrolloni këto shenja.
1. Kontrolloni adresën e faqes
Hapi i parë është të shikoni me kujdes adresën e internetit.
Mashtruesit mund të krijojnë adresa shumë të ngjashme me ato të kompanive të njohura, duke ndryshuar një shkronjë, duke shtuar një fjalë ose duke përdorur një prapashtesë tjetër.
Për shembull, një adresë e rreme mund të jetë pothuajse identike me atë origjinale, por me një ndryshim të vogël që mund të mos vihet re menjëherë.
Këshillë: Mos u bazoni vetëm te pamja e faqes. Kontrolloni URL-në karakter për karakter.
2. Shikoni nëse faqja përdor HTTPS
Një faqe që përdor HTTPS ka një lidhje të enkriptuar mes pajisjes suaj dhe serverit.
Megjithatë, duhet të dini se HTTPS nuk është garanci absolute se faqja është e ligjshme. Edhe faqet mashtruese mund të përdorin certifikata sigurie.
Prandaj, kontrolloni HTTPS-in si një element sigurie, por mos e konsideroni të vetmin kriter.
3. Kontrolloni të dhënat e kompanisë
Një dyqan online serioz duhet të ketë informacion të qartë për kompaninë që qëndron pas tij.
Kërkoni:
- Emrin e kompanisë.
- Adresën fizike.
- Numrin e telefonit.
- Adresën e emailit.
- Kushtet e shitjes.
- Politikën e kthimit dhe rimbursimit.
- Informacionin për privatësinë.
Nëse faqja nuk tregon asnjë informacion për subjektin që shet produktet, duhet të jeni të kujdesshëm.
4. Mos u mashtroni nga çmimet shumë të ulëta
Një nga shenjat më të zakonshme të mashtrimeve online janë ofertat që duken shumë të mira për të qenë të vërteta.
Nëse një produkt shitet në treg me një çmim të caktuar, por një faqe e panjohur e ofron me një ulje ekstreme, kontrolloni më parë nëse oferta është reale.
Çmimet jashtëzakonisht të ulëta mund të përdoren për t’ju nxitur të veproni shpejt pa kontrolluar besueshmërinë e shitësit.
5. Kërkoni vlerësime dhe opinione
Para se të blini, kërkoni emrin e kompanisë ose të faqes në internet dhe shikoni nëse ka vlerësime nga klientë të tjerë.
Mos u mbështetni vetëm te komentet që shfaqen në vetë faqen e shitësit. Kontrolloni edhe burime të tjera të pavarura.
Kushtojini vëmendje ankesave për produkte që nuk kanë mbërritur, pagesa të paautorizuara ose probleme me rimbursimet.
6. Kontrolloni mënyrën e pagesës
Tregohuni veçanërisht të kujdesshëm kur një faqe kërkon pagesë vetëm përmes metodave që nuk ofrojnë mbrojtje të mjaftueshme për blerësin.
Para se të paguani, kontrolloni nëse procesi i pagesës zhvillohet në një platformë të besueshme dhe nëse banka ose ofruesi i pagesës ofron mekanizma sigurie.
Mos dërgoni para direkt në llogari bankare të një personi të panjohur vetëm sepse faqja ofron një çmim të ulët.
7. Kujdes me gabimet gjuhësore
Gabimet e shumta drejtshkrimore, përkthimet e dobëta dhe tekstet që duken të kopjuara mund të jenë shenja paralajmëruese.
Një gabim i vetëm nuk do të thotë se faqja është mashtruese, por nëse këto probleme shoqërohen me një adresë të dyshimtë, mungesë informacioni dhe oferta të pazakonta, duhet të tregoheni shumë të kujdesshëm.
8. Kontrolloni nëse kontaktet funksionojnë
Provoni të kontaktoni kompaninë përpara se të bëni një blerje të rëndësishme.
Nëse numri i telefonit nuk funksionon, emaili nuk përgjigjet ose adresa fizike nuk mund të verifikohet, kjo është një shenjë që duhet marrë seriozisht.
Një shitës i besueshëm duhet të ketë një mënyrë të qartë komunikimi me klientët.
9. Mos klikoni në reklama ose linke të dyshimta
Faqet e rreme mund të promovohen përmes reklamave në rrjetet sociale, email-eve ose SMS-ve.
Një link mund t’ju dërgojë në një faqe që duket si një dyqan i njohur, por që është krijuar vetëm për të marrë të dhënat tuaja.
Nëse dëshironi të blini nga një kompani e njohur, është më e sigurt të shkruani vetë adresën zyrtare në shfletues ose të përdorni aplikacionin zyrtar.
10. Kontrolloni datën e krijimit të domenit
Nëse keni dyshime për një faqe, mund të kontrolloni informacionin publik të domenit.
Një faqe e krijuar shumë kohët e fundit, e cila pretendon të jetë një kompani e madhe ose ofron produkte me çmime jashtëzakonisht të ulëta, duhet të verifikohet me kujdes.
Ky kontroll nuk është provë përfundimtare, por mund t’ju ndihmojë të identifikoni raste të dyshimta.
Çfarë të bëni nëse dyshoni për një faqe?
Nëse një faqe ju duket e dyshimtë, mos vendosni të dhënat e kartës dhe mos kryeni pagesën.
Mbylleni faqen dhe kërkoni informacion për kompaninë nga burime të tjera. Nëse keni futur tashmë të dhënat bankare në një faqe të dyshimtë, kontaktoni menjëherë bankën tuaj dhe ndiqni udhëzimet për bllokimin ose sigurimin e kartës.
Në rast se keni kryer një pagesë dhe dyshoni se keni rënë viktimë e një mashtrimi, ruani komunikimet, faturat, konfirmimet e pagesës dhe adresën e faqes. Këto të dhëna mund të jenë të rëndësishme për raportimin e rastit.
Rregulli i artë para çdo blerjeje online
Mos u nxitoni nga një ofertë. Kontrolloni adresën, kompaninë, komentet, mënyrën e pagesës dhe kushtet e kthimit përpara se të paguani.
Një minutë kontroll mund t’ju kursejë para, kohë dhe probleme të mëdha.
Lexo edhe:
35% e shqiptarëve nuk përballojnë qiratë, faturat, pushimet, apo blerjen e rrobave të reja
Si të dalloni produktet ushqimore me cilësi të dobët? Këshilla për blerje më të sigurta
