Telefoni është kthyer në një nga mjetet kryesore që përdorim për komunikim, blerje online dhe shërbime bankare. Por pikërisht për këtë arsye, ai është bërë edhe një objektiv i preferuar për mashtruesit kibernetikë.
Nga një SMS i rremë deri te një telefonatë që duket sikur vjen nga banka, mashtruesit përdorin metoda gjithnjë e më të sofistikuara për të marrë të dhënat personale, kodet e sigurisë dhe aksesin në llogaritë bankare.
Në shumë raste, viktimat nuk e kuptojnë mashtrimin deri në momentin kur paratë janë transferuar ose llogaria është komprometuar.
Ja 7 mënyrat më të zakonshme si mashtruesit mund të tentojnë t’ju vjedhin paratë përmes telefonit.
1. SMS false
Një nga metodat më të përdorura është dërgimi i mesazheve SMS që duken sikur vijnë nga banka, posta, një kompani transporti ose një institucion shtetëror.
Mesazhi mund t’ju kërkojë të klikoni në një link për të konfirmuar një pagesë, për të marrë një paketë ose për të shmangur bllokimin e një llogarie.
Problemi është se linku mund t’ju çojë në një faqe të rreme, e krijuar për të marrë të dhënat tuaja.
Këshillë: Mos klikoni në linke të dyshimta dhe mos jepni të dhëna bankare përmes SMS-ve.
2. Mashtrimet përmes WhatsApp
WhatsApp mund të përdoret nga mashtruesit për të marrë kontrollin e llogarisë suaj ose për t’ju mashtruar përmes mesazheve.
Një person mund t’ju kërkojë kodin që sapo ju ka ardhur me SMS, duke u paraqitur si mik, familjar ose person i njohur.
Në raste të tjera, llogaria e një personi që njihni mund të jetë hakuar dhe nga ajo llogari mund t’ju kërkohet të dërgoni para.
Këshillë: Mos ndani kurrë kodet e verifikimit dhe aktivizoni verifikimin me dy hapa.
3. Mashtrimet në Instagram
Mashtruesit mund të përdorin profile të rreme në Instagram për t’ju kontaktuar me oferta, konkurse ose mundësi investimi që nuk ekzistojnë.
Një tjetër skemë e zakonshme është imitimi i profileve të personave të njohur ose i kompanive të ligjshme.
Nëse dikush ju kërkon të dhëna bankare, fjalëkalime ose pagesa përmes një bisede private, duhet të jeni veçanërisht të kujdesshëm.
Këshillë: Kontrolloni gjithmonë identitetin e profilit dhe mos dërgoni të dhëna financiare përmes mesazheve private.
4. Telefonatat mashtruese
Mashtruesit mund t’ju telefonojnë duke u paraqitur si punonjës banke, policie, kompanie telefonike ose institucioni tjetër.
Ata mund t’ju thonë se llogaria juaj është në rrezik dhe t’ju kërkojnë të jepni një kod sigurie, numrin e kartës ose të kryeni një veprim urgjent.
Presioni psikologjik është pjesë e skemës. Qëllimi është t’ju bëjnë të veproni shpejt pa kontrolluar informacionin.
Këshillë: Bankat dhe institucionet serioze nuk duhet t’ju kërkojnë fjalëkalime ose kode konfidenciale përmes një telefonate të papritur. Nëse dyshoni, mbyllni telefonin dhe kontaktoni institucionin përmes numrit zyrtar.
5. Linket e rreme
Një link i rremë mund të dërgohet përmes SMS-it, emailit, WhatsApp-it ose rrjeteve sociale.
Faqja ku ju drejton linku mund të duket pothuajse identike me faqen e bankës ose të një shërbimi të njohur.
Pasi të vendosni emrin e përdoruesit, fjalëkalimin ose të dhënat e kartës, informacioni mund të përfundojë te mashtruesit.
Këshillë: Mos përdorni linke të ardhura nga burime të panjohura. Për të hyrë në bankën online, shkruani vetë adresën zyrtare ose përdorni aplikacionin zyrtar.
6. Aplikacione të rreme ose të dyshimta
Disa mashtrues përpiqen t’ju bindin të instaloni një aplikacion që pretendohet se është i nevojshëm për një shërbim, pagesë ose verifikim.
Aplikacione të tilla mund të kërkojnë leje të panevojshme dhe të kenë synim vjedhjen e të dhënave ose kontrollin e pajisjes.
Këshillë: Shkarkoni aplikacione vetëm nga burime zyrtare dhe kontrolloni emrin e zhvilluesit, vlerësimet dhe lejet që kërkon aplikacioni.
7. Phishing bankar
Phishing-u bankar është një nga format më të rrezikshme të mashtrimit online.
Mashtruesit mund të imitojnë bankën tuaj përmes emailit, SMS-it, telefonatës ose një faqeje interneti të rreme.
Qëllimi është të marrin kredencialet e bankës online, të dhënat e kartës ose kodet e sigurisë.
Në disa raste, mashtruesit mund të përdorin edhe metoda të tjera për t’ju bindur të autorizoni vetë një transfertë.
Këshillë: Mos jepni kurrë fjalëkalime, PIN-e ose kode sigurie nëse nuk jeni të sigurt se me kë po komunikoni. Në rast dyshimi, kontaktoni menjëherë bankën përmes kanaleve zyrtare.
Si të mbroni paratë tuaja?
Për të reduktuar rrezikun e mashtrimeve, mbani parasysh disa rregulla të thjeshta:
- Mos klikoni në linke të dyshimta.
- Mos ndani kodet e verifikimit me askënd.
- Mos jepni PIN-in ose fjalëkalimin e bankës.
- Aktivizoni verifikimin me dy hapa kur është i disponueshëm.
- Përdorni vetëm aplikacione zyrtare.
- Mbani të përditësuar sistemin e telefonit dhe aplikacionet.
- Kontrolloni rregullisht transaksionet bankare.
- Nëse merrni një telefonatë të dyshimtë, mbylleni dhe kontaktoni institucionin përmes numrit zyrtar.
- Nëse keni dhënë pa dashje të dhëna bankare, kontaktoni menjëherë bankën dhe kërkoni bllokimin e kartës ose llogarisë, sipas rastit.
Mashtrimi më i madh është besimi
Mashtruesit nuk mbështeten vetëm te teknologjia. Ata përdorin edhe emocionet e viktimave: frikën, urgjencën, kuriozitetin dhe besimin.
Një mesazh që ju thotë se llogaria do të bllokohet, një telefonatë që pretendon se paratë tuaja janë në rrezik ose një ofertë që duket shumë e mirë për të qenë e vërtetë duhet t’ju bëjë të ndaloni dhe të kontrolloni informacionin.
Rregulli më i rëndësishëm është i thjeshtë: Mos veproni me nxitim. Kontrolloni gjithmonë burimin përpara se të klikoni, të jepni të dhëna ose të transferoni para.
lexo edhe”
Si të shmangni mashtrimet gjatë blerjeve online? Këshilla për blerje të sigurta në internet
WhatsApp nën kërcënim: Kujdes me kodet e verifikimit, mos hapni sms që si njihni
